Żołnierze Niezłomni idąc na śmierć pozdrawiali Polskę. Pozbawieni czci, zamordowani pod osłoną nocy, pogrzebani w bezimiennych mogiłach – powracają. Odzyskują swoje nazwiska i należne im miejsce w historii naszego kraju. Po 73 latach powraca Nasz Bohater – Tadeusz Gajda „Tarzan” – który spocznie wśród najbliższych na rozwadowskim cmentarzu.

Pożegnajmy „Tarzana”. Pochowajmy godnie Bohatera!

Prezydent Miasta Stalowej Woli, Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie oraz Fundacja „Biografie Codzienności” czynią starania, aby jak najgodniej przeprowadzić ceremonię pochówku szczątków kpt. Tadeusza Gajdy „Tarzana”, które z honorami zostaną złożone 5 października 2019 r. na Cmentarzu Wojennym w Stalowej Woli-Rozwadowie. Dzień wcześniej, 4 października od godz. 17.00 do godz. 21.00 trumna ze szczątkami Żołnierza Niezłomnego będzie wystawiona w Kościele Matki Bożej Szkaplerznej w Stalowej Woli-Rozwadowie.

Tadeusz Gajda „Tarzan” 

Tadeusz  Gajda urodził się 15 lutego 1924 r. w Charzewicach. W 1941 r. wzorując się na decyzjach ojca, podczas okupacji niemieckiej wstąpił do Placówki NOW w Nisku przyjmując pseudonim konspiracyjny „Tarzan”. Z powodu aresztowań działaczy należących do podziemnych struktur, w 1943 r. został przeniesiony do obozu partyzanckiego NOW-AK Franciszka Przysiężniaka „Ojca Jana”. 14 czerwca 1944 r., „Tarzan” będąc w oddziale Bolesława Usowa „Konara”, uczestniczył w odpieraniu niemieckiej operacji antypartyzanckiej o kryptonimie „Sturmwind I” na Porytowym Wzgórzu w Lasach Janowskich.

Od września 1944 r. „Tarzan” był poszukiwany przez NKWD. Wierząc, że uniknie aresztowania zgłosił się do RKU w Nisku otrzymując przydział do 25 pp. 10 DP „ludowego” WP. Z uwagi na prowadzone aresztowania członków AK, pod koniec lutego 1945 r. opuścił samowolnie jednostkę w momencie jej przemieszczania z Rzeszowa do Krakowa.

Tadeusz po powrocie do Niska bardzo szybko nawiązał kontakt ze zwierzchnictwem konspiracji narodowej. W maju 1945 r. objął stanowisko Komendanta Narodowego Zjednoczenia Wojskowego powiatu tarnobrzeskiego oraz rozpoczął formowanie oddziału leśnego, głównie na terenie powiatu tarnobrzeskiego. Szacuje się, iż do lipca 1945 r. posiadał pod swoim dowództwem ponad 50 żołnierzy pochodzących m.in. z: Charzewic, Rozwadowa, Kotowej Woli, Pysznicy czy Zbydniowa. Oddział „Tarzana” ochraniał ludność wiejską przed samowolą władzy komunistycznej, urządzał tzw. akcje uświadamiające mające na celu eksponowanie komunistycznych zbrodni względem społeczeństwa lokalnego, przeprowadzał akcje dyscyplinujące wśród członków i sympatyków PPR oraz rozbrajał posterunki MO.

W lutym 1946 r. Gajda został dowódcą Obwodu III PAS o krypt. „Tatar” obejmującego powiaty: Dębica, Mielec, Tarnobrzeg i Tarnów. Miesiąc później nawiązał kontakty z członkami podziemia antykomunistycznego powiatu tarnowskiego i na tym obszarze rozpoczął budowę siatki Pogotowia Akcji Specjalnej. W maju 1946 r. władze Okręgu Rzeszowskiego NZW awansowały „Tarzana” na stopień kapitana.

7 sierpnia 1946 r. „Tarzan” został aresztowany przez funkcjonariuszy PUBP w Tarnowie. Rozprawa pokazowa była prowadzona przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie na sesji wyjazdowej w Tarnowie od 23 do 27 września 1946 r. Ostatniego dnia został ogłoszony wyrok. Na jego mocy Gajdę skazano na karę śmierci, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek mienia, a Bolesław Bierut nie skorzystał wobec niego z prawa łaski. Po zakończonym procesie sądowym w Tarnowie „Tarzana” osadzono w Więzieniu Montelupich w Krakowie. Został zamordowany 14 października 1946 r. za walkę o niepodległość państwa polskiego. Ciało pogrzebano potajemnie.

W dniach 12-19 października 2017 r. Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN we współpracy z Oddziałową Komisją Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Krakowie prowadziło prace poszukiwawczo-ekshumacyjne na Cmentarzu Rakowickim, w wyniku których zostały odnalezione szczątki Tadeusza Gajdy. 4 października 2018 r. w Pałacu Prezydenckim została wręczona nota identyfikacyjna Andrzejowi Gajdzie – synowi „Tarzana”.

 

Oprac.: Katarzyna Sabat

Fundacja „Biografie Codzienności”

 Źródło fotografii: AIPN

ULOTKA